در سال ۱۴۰۴، فرآیند مطالبه مهریه از طریق ثبت با تغییراتی در آیین‌نامه‌های اجرایی همراه شده است. بر اساس دستورالعمل‌های جدید سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تمرکز بر تسریع اجرای مهریه از طریق ادارات ثبت و کاهش بار پرونده‌های دادگاه‌ها است. بسیاری از زنان امروزه برای دریافت حقوق مالی خود به جای مراجعه مستقیم به دادگاه، از طریق اجرای ثبت اقدام می‌کنند که روندی سریع‌تر و هزینه‌بر کمتر دارد.

در این روش، چون مهریه در عقدنامه به‌عنوان یک سند رسمی ثبت شده، قابلیت صدور اجراییه و توقیف اموال زوج را دارد. با این حال، برای موفقیت در این مسیر، آشنایی با مراحل، مدارک و شرایط قانونی لازم است. در ادامه به‌صورت گام‌به‌گام توضیح خواهیم داد که چگونه می‌توان مهریه را از طریق اداره ثبت مطالبه و اجرا کرد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به نتیجه رسید.

بیشتر بدانید: همه چیز درباره سند تک برگ سبز رنگ و کاربردهای آن

مبنای قانونی مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

مطابق ماده ۹۲ قانون اجرای احکام مدنی و آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا، هر سند رسمی که دارای وجه یا تعهد مالی باشد، قابل اجرا از طریق ادارات ثبت است. مطالبه مهریه از طریق ثبت بر همین مبنا انجام می‌شود، زیرا عقدنامه ازدواج (قباله رسمی) یک سند رسمی محسوب می‌شود که در دفاتر ازدواج ثبت شده است.

بنابراین، زن می‌تواند بدون طرح دعوا در دادگاه و صرفاً با مراجعه به اداره ثبت محل ازدواج یا اقامت شوهر، تقاضای صدور اجراییه کند. این اجراییه همانند حکم قطعی دادگاه الزام‌آور است و به شوهر ابلاغ می‌شود تا مهریه را پرداخت کند. در صورت امتناع زوج، اداره ثبت می‌تواند اموال و حساب‌های او را توقیف و از محل آن مهریه را وصول کند. این مسیر قانونی، یکی از سریع‌ترین روش‌ها برای دستیابی به مهریه در ایران است.

چه زمانی می‌توان مهریه را از طریق ثبت مطالبه کرد؟

مطالبه مهریه از طریق ثبت زمانی ممکن است که مهریه در عقدنامه رسمی قید شده باشد. اگر مهریه به‌صورت وجه نقد، سکه یا مال منقول مشخص باشد، زن می‌تواند مستقیماً به اداره ثبت مراجعه و درخواست اجراییه دهد.

در صورتی‌که مهریه به‌صورت مال غیرمنقول یا تعهد خاصی مانند ملک باشد، اجرای آن نیازمند بررسی بیشتر از سوی ثبت است. همچنین در صورتی‌که عقدنامه مفقود شده باشد، زن می‌تواند با مراجعه به دفترخانه ازدواج محل ثبت عقد، رونوشت رسمی آن را دریافت کند. نکته مهم آن است که برای شروع روند، نیازی به طرح دعوا یا حکم دادگاه نیست؛ کافی است عقدنامه رسمی در دسترس باشد. البته در مواردی که مهریه به‌صورت عندالاستطاعه باشد، باید ابتدا استطاعت مالی زوج از طریق دادگاه احراز گردد.

بیشتر بدانید: مجازات تهدید در فضای مجازی در سال ۱۴۰۴ چیست؟

مدارک لازم برای شروع مطالبه مهریه از طریق ثبت

برای آغاز مطالبه مهریه از طریق ثبت، زن باید مدارک معینی را ارائه دهد تا اداره ثبت بتواند اجراییه صادر کند. مدارک اصلی عبارت‌اند از: اصل یا رونوشت رسمی سند ازدواج (قباله نکاحیه)، کارت ملی و شناسنامه زوجه، فرم درخواست صدور اجراییه و در صورت وجود، مشخصات دقیق محل اقامت زوج. چنانچه زن وکالتاً اقدام می‌کند، ارائه وکالت‌نامه رسمی وکیل نیز الزامی است.

پس از ثبت درخواست، اداره ثبت بررسی می‌کند که مهریه در عقدنامه به‌صورت مشخص قید شده باشد. سپس اجراییه صادر و برای شوهر ارسال می‌شود تا ظرف مهلت قانونی (معمولاً ۱۰ روز) مهریه را بپردازد یا با زوجه توافق کند. نبود هر یک از مدارک فوق یا عدم درج مهریه در سند رسمی، روند اجرا را با تأخیر مواجه خواهد کرد.

مراحل ثبت درخواست در اداره اجرای ثبت

فرآیند مطالبه مهریه از طریق ثبت به‌صورت مرحله‌به‌مرحله انجام می‌شود. در گام نخست، زوجه یا وکیل او با در دست داشتن مدارک لازم، به اداره ثبت اسناد محل ازدواج یا اقامت زوج مراجعه می‌کند. پس از تکمیل فرم تقاضا، پرونده اجرایی تشکیل و اجراییه صادر می‌شود. در گام بعد، اجراییه به زوج ابلاغ می‌گردد و ده روز مهلت برای پرداخت یا توافق تعیین می‌شود.

اگر در این مدت پرداخت صورت نگیرد، اداره ثبت وارد مرحله اجرای قهری می‌شود؛ یعنی با استعلام از مراجع رسمی مانند بانک مرکزی، راهور، ثبت املاک و سازمان بورس، اموال و حساب‌های بانکی زوج شناسایی می‌شود. سپس با دستور اجرای ثبت، اموال توقیف و از محل فروش آن‌ها مهریه پرداخت می‌گردد. این فرآیند معمولاً سریع‌تر از پیگیری از طریق دادگاه انجام می‌شود.

توقیف اموال و حساب‌های بانکی زوج در روند اجرا

در صورت عدم پرداخت مهریه در مهلت مقرر، اداره ثبت با صدور دستور توقیف، وارد مرحله اجرای اجباری می‌شود. مطالبه مهریه از طریق ثبت در این مرحله شامل شناسایی و توقیف اموال منقول و غیرمنقول زوج است. این اموال ممکن است شامل حساب‌های بانکی، خودرو، سهام، طلا، یا ملک باشد. اداره ثبت از طریق سامانه‌های استعلام الکترونیکی، اطلاعات دارایی زوج را به‌صورت دقیق دریافت می‌کند.

پس از توقیف، در صورت عدم پرداخت داوطلبانه، اموال به مزایده گذاشته و از محل فروش، مهریه به زوجه پرداخت می‌شود. اگر مهریه به‌صورت سکه تعیین شده باشد، ارزش روز سکه ملاک محاسبه خواهد بود. لازم به ذکر است در صورتی که زوج اموالی نداشته باشد، امکان معرفی ضامن یا درخواست تقسیط مهریه نیز از سوی او وجود دارد.

بیشتر بدانید:  مجازات جرم توهین و افترا طبق قانون جدید سال ۱۴۰۴ چیست؟

هزینه‌ها و مدت زمان اجرای مهریه از طریق ثبت

هزینه‌های مطالبه مهریه از طریق ثبت نسبت به اقامه دعوا در دادگاه کمتر است. در این روش، زوجه باید هزینه صدور اجراییه (حدود نیم درصد از مبلغ مهریه)، هزینه استعلام‌ها و در صورت لزوم، هزینه کارشناسی و مزایده را بپردازد. در مقابل، روند اجرایی معمولاً بین ۱ تا ۳ ماه زمان می‌برد، در حالی‌که در دادگاه ممکن است تا یک سال طول بکشد. یکی از مزایای اجرای ثبت، نبود نیاز به پرداخت هزینه دادرسی یا تشکیل جلسات متعدد است. با این حال، در صورت وجود اعتراض از سوی زوج یا نبود اموال شناسایی‌شده، زمان اجرا افزایش می‌یابد. بهره‌گیری از وکیل متخصص می‌تواند روند کار را تسریع و از بروز اشتباهات اداری جلوگیری کند.

اشتباهات رایج در روند مطالبه مهریه از طریق ثبت

بسیاری از زنان در زمان مطالبه مهریه از طریق ثبت دچار اشتباهاتی می‌شوند که روند دریافت حق قانونی‌شان را به تأخیر می‌اندازد. از جمله این اشتباهات می‌توان به نداشتن مدارک کامل، انتخاب اشتباه اداره ثبت، یا عدم پیگیری به‌موقع پس از صدور اجراییه اشاره کرد. برخی نیز تصور می‌کنند اداره ثبت بدون درخواست زوجه می‌تواند اموال شوهر را توقیف کند، در حالی‌که تمامی اقدامات باید با درخواست رسمی زوجه انجام شود. همچنین، برخی خانم‌ها بدون اطلاع از قابلیت فسخ یا ابطال اجراییه در شرایط خاص، پرونده را نیمه‌کاره رها می‌کنند. آگاهی از حقوق قانونی و همراهی با وکیل متخصص، نقش مهمی در جلوگیری از اتلاف زمان و هزینه دارد و مسیر اجرای مهریه را هموارتر می‌کند.

بیشتر بدانید:  شکایت جعل و استفاده از سند مجعول: راهنمای حقوقی در سال ۱۴۰۴

جمع‌بندی و نقش وکیل علی پیرنظر در تسریع روند اجرای مهریه

در نهایت، باید دانست که مطالبه مهریه از طریق ثبت یکی از سریع‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای دریافت حقوق مالی زنان است. با این حال، پیچیدگی مقررات اجرایی و جزئیات قانونی، نیازمند آشنایی کامل با قوانین ثبت و آیین‌نامه‌های اجرایی است. کوچک‌ترین اشتباه در تنظیم مدارک یا پیگیری مراحل می‌تواند روند اجرا را به تأخیر بیندازد. در این میان، بهره‌مندی از مشاوره یک وکیل باتجربه، نقشی تعیین‌کننده دارد. علی پیرنظر، وکیل پایه‌یک دادگستری و متخصص در امور خانواده و مهریه، می‌تواند با پیگیری دقیق پرونده و آشنایی با رویه‌های ادارات ثبت، روند مطالبه مهریه را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به نتیجه برساند و از حقوق زوجه به‌طور کامل دفاع کند.